تاریخ : دوشنبه 4 خرداد 1394
کد 1265

آبدزدک =وَریان دَلَن=زمین سنبانک (Gryllotalpa gryllotalpa(Hetero-orthoptera

آبدزدک یک آفت پولیفاژ(همه چیز خوار)است که در خاک به ریشه وطوقه اغلب گیاهان زراعی و زینتی و چمن کاری حمله می کند و نیز سبب اتلاف آب مورد نیاز گیاهان می شود.....

آبدزدک =وَریان دَلَن=زمین سنبانک

(Gryllotalpa gryllotalpa(Hetero-orthoptera

آبدزدک یک آفت پولیفاژ(همه چیز خوار)است که در خاک به ریشه وطوقه اغلب گیاهان زراعی و زینتی و چمن کاری حمله می کند و نیز سبب اتلاف آب مورد نیاز گیاهان می شود. این حشره در حین عبور دالان های افقی به کلفتی یک انگشت در زمین ایجاد کرده وخاک شخم خورده به نظر می رسد و با کنده شدن ریشه ها گیاه می میرود(شکل)

 

 

 

 

 




حشره کامل به طول 50-60 میلی متر با بدن قهوه ای رنگ و پاهای جلوی آن بزرگ و قوی و دندانه دار بوده و در کندن خاک و ایجاد دالان های زیر زمینی به کار می رود.(شکل)


حشره از ریشه ها و در طول شب های گرم و مرطوب از ساقه و برگ ها در بیرون از خاک تغذیه می کنند  وخسارت آن درمحصول سیب زمینی و تربچه قابل توجه است.  این حشره زمستان را به صورت حشرات کامل و یا سنین پورگی 3و 4 در داخل خاک در عمق 30-100 سانتیمتری به سر می برد. در اواسط بهار پوره ها به تغذیه و فعالیت خود ادامه می دهند. حشرات ماده از لانه خود خارج نمی شوند و نرها با ایجاد صدا سبب جلب جنس مخالف برای جفتگیری می شوند. زمان جفتگیری حشرات نروماده از اواخر اردیبهشت ماه شروع تا اوایل تیر ماه ادامه دارد.عمل جفتگیری به هنگام شب در زیر خاک انجام وحشرات ماده از اواسط خرداد تا اواسط تیر ماه تخمریزی می کنند. ماده ها پس از جفتگیری در شب هنگام دالان های عمیقی حفر می کنند و در انتهای آن یک لانه وسیع با دیواره سخت و به اندازه یک مشت تهیِه کرده و در داخل آن تعداد 300 عدد تخم بیضوی به طول 3-4 میلیمتر می گذارند . طول دوره  جنینی 15-20 روز است - و پوره ها پس از خروج از تخم شروع به حفر کانال های زیر زمینی می کنند.

در این مرحله پوره ها گوشتخوار بوده و از حشرات زیر زمینی وکرم ها وحتی کرم سفید ریشه وحتی همخواری نیز ازکوچکترهای خود می کنند . آبدزدک زمستان را اغلب به صورت حشرات کامل ویاپوره های سن 3و 4 در عمق 30-100 سانتی متر ی زیر زمین سپری می کنند و دوره زندگی حشره یک سال وگاه تا 16-18 ماه طول می کشد و لذا این حشره - هر دوسال یک نسل تولید می کند. عمق دالان ها یسته به رطوبت خاک متغیر و معمولا 10-20 سانتی متر است. در خاک های بسیار مرطوب دالان ها و اتاقک ها نزدیک به سطح زمین قراردارد و با خشک شدن تدریجی زمین حشرات به اعماق پایین تر عزیمت می کنند در مناطق خشک عمق دالان ها تا 35 و حتی بیشتر افزایش می یابد. این حشره خاک های سبک شنی رسی یا هوموسی را ترجیح می دهند.

آبدزدک تمام طول روز را در زیر زمین وداخل دالان های تعبیه شده به سر می برد . حشرات کامل در شب های گرم تابستان از خاک بیرون امده ودر اطراف نور پرواز می کنند.

کنترل

روش مبارزه مکانیکی وزراعی

انجام شخم عمیق در پاییز ، به منظور به همریختن لانه ها و از بین بردن حشرات زمستان گذران و همچنین نرم کردن خاک بین خطوط کاشت به عمق 10-15 سانتی متر در دو تا سه نوبت برای از بین بردن تخم و پوره ها توصیه می شود.

غرقاب کردن زمین آلوده موجب می شود که پوره ها ترک لانه ها کنند و این فرصتی است برای اقدام به انهدام حشرا ت سرگردان بیرون از خاک.

استفاده از ظروف لعابی چون ظروف روغن موتور یا روغن نباتی وغیره: این ظروف را طوری در زمین قرار می دهند که لبه آن هم سطح یا کمی پایین تر از سطح خاک قرار گیرد و در داخل ظروف که لیز است مقداری آب تا 1.4ارتفاع قوطی می ریزند. آبدزدک ها که در شب هنگام مشغول حفر تونل ها هستند موقع بیرون آمدن غافلگیرانه در این ظروف می افتند.

استفاده از گودال های پهن تازه: در باغچه های آلوده ، در اوایل پاییز گودال هایی به عمق 20-30 سانتی مترکنده و درون آن را از پهن تازه پر میکنند به طوری که سطح پهن از سطح خاک حدود 10 سانتی متر بالا تر باشد. پوره های زمستانگذران این حشره برای گرم شدن به طرف این گودال ها جذب شده و در زیر قشر پهن جمع می شوند. در اواخر زمستان این توده پهن هارا بیرون ریخته وپوره ها را معدوم می کنند این روش را با حفر دالان هایی به عمق 20-30 سانتی متر به طور ردیفی هم می توان به کار برد.

روش مبارزه روانی

در این روش حشرات ماده بالغ رابا استفاده از تله های مولّد صداهای الکترونیکی مصنوعی مشابه صدای حشرات بالغ نر جذب کرده وبا کار گذاری قیف حلبی بزرگی در زیر تله آن هارا شکارکرد.

روش های مبارزه شیمیایی

طعمه مسموم با استفاده از یک در صد کارباریل یا سم سوین 85 در صد همراه با سبوس و آب ، اوماجی تهیه و هنگام صبح یا عصر به صورت ردیف یا کپّه ای در نقاط مختلف زمی آلوده قرار می دهند.

طرز تهیه ی طعمه مسموم:

حشره کش سوین 85 درصد و تابل 2-3 کیلو گرم

سبوس 100 کیلو گرم ،آب 50 لیتر

پودر سمی را در 5-10 لیتر آب حل کرده و سپس حجم آب را به 50 لیتر می رسانند و این محلول سمی را به تدریج به روی توده سبوس اضافه کرده و با دست دستکش دار یا به وسیله دیگر آن را به خوی مخلوط و به هم می زنند به طوری که به صورت اوماج در آید)وقتی روی زوی زمین می پاشند به شکل دانه های ریز پخش شود(. چون افراد این آفت شب هنگام برای تغذیه بیرون می آیند بنابراین طعمه پاشی باید هنگام عصر انجام شود.این طعمه را به مقدار 5 گرم در هر متر مربع هنگام عصر در زمین آلوده می پاشند.مقدار طعمه بسته به این که کشت خطی یا کرتی است حدود 80کیلو در هکتار لازم است .

لازم است بعد از طعمه پاشی از آبیاری اجتناب شود زیرا این ماده با آبیاری و بارندگی سازگارنیست

استفاده از سموم دانه ای یا گرانول نیز برای کنترل این افت توصیه شده است می توان در زمین آلوده مستقیماًگرانول 50 در صد سم کاربوفوران را به میزان 15-20 کیلو گرم در هکتار پاشید واین سم از راه ریشه جذب وروی شاخ وبرگ متمرکز شده وآفات این اندام ها را نابود می کند . نیمه عمر این سم در خاک 30-60 روز است. همچنین می توان گرانول دیازینون 10در صد به میزان 15 کیلو در هکتار یا گرانول دورسبان(کلر پیریفوس اتیل) 5 در صد به مقدار 20 کیلو در هکتار پخش می شود.

 -از حشره کش های مایع هم برای محلولپاشی زمین آلوده استفاده می شود. حشره کش دیازینون 60 در صد امولسون و یا اموتسیون دورسبان ویا حشره کش ایمیدا کلوپراید به غلظت 2.5-3 در هزار برای این هدف توصیه می شود

-لازم به تذکر است که متعاقب با به کار بردن محلول های سمّی و یا گرانول حشره کش ها انجام آبیاری کافی به منظور نفوذ سم به ناحیه ریشه ها و افزایش اثر سموم مصرف شده ضرورت دارد. بدیهی است که زمان استفاده از سموم به مراحل زیستی آفت بستگی دارد و به طور کلیّ مناسب ترین زمان برای مبارزه شیمیایی طول در تابستان علیه پوره ها وحشرات کامل می باشد .